حشیش

حشیش که از 4000 سال پیش در چین و آسیا شناخته شده بود از گیاه شاهدانه (‏Cannabis ‎sativa‏ ) به‌ دست می‌آید. ماده مؤثر همه مواد معروف به حشیش، ماری جوآنا، گراس، بنگ و … ‏دلتا، 9- تتراهیدرو کانابینول ( ‏‎∆9 –THC‏ ) است که به همراه بیش از 60 ماده مشابه دیگر در ‏گیاه وجود دارد.‏
ماری جوآنا (علف یا گراس) از سرشاخه‌ها و گل‌های گیاه و حشیش از رزین استخراج شده ‏از برگ‌های گیاه تهیه می‌شود.‏
این ماده به اسامی مختلفی در کشورهای مختلف شناخته می‌شود از جمله: ‏ در اروپا ‏Sinsemile. Gress.Mary.tea. Weed. Pot ‏ در آسیا ‏dagga. Ganja.chasra. hemp. Cigar. Bhang
مقدار تتراهیدروکانابینول موجود در این مواد بر اساس طرز تهیه زیر گروه گیاه و محل کاشت ‏آن فرق می‌کند لازم به‌ذکر است در سال‌های دهه 1970مقدار متوسط ‏THC‏ در یک سیگاری ‏حشیش 10 میلی گرم بود ولی اکنون یک ‏jointh‏ از 150 میلی گرم تا 300 میلی گرم ( در ‏صورتی که به روغن حشیش آغشته شده باشد) ماده مؤثر را دارا است و با توجه به اینکه ‏بیشتر اثراث سوء حشیش وابسته به مقدار است خطر مصرف مواد اخیر بارها بیشتر از ‏چیزیست که گذشتگان تجربه کرده‌اند.‏
سیر صعودی مصرف ماری جوآنا که طی نیم قرن گذشته، رایج‌ترین ماده مصرفی به صورت ‏قاچاق بوده، طی 5 سال گذشته متوقف شده است. ‏
با افزایش سن و بالا رفتن سطح تحصیلات در آمریکا، مصرف حشیش کاهش می‌یابد.‏
با توجه به تاثیر فیزیولوژیک حشیش در مغز، متخصصین ذکر می‌کنند مصرف آن ‏باعث تحرک و تشویق فرد برای مصرف دیگر مواد از جمله تریاک و هروئین می‌گردد. ‏مشخص شده است مصرف مواد دیگر ( الکل، سیگار، تریاک، هروئین و…) در کسانی که ‏طی ماه گذشته حشیش مصرف کرده‌اند به شکل قابل ملاحظه ای افزایش یافته است.‏ اسراف مصرف‏
حشیش که از راه تدخین به سرعث جذب می شود ولی به‌علت حل شدن در چربی بدن، مدتها در ‏بدن می ماند و بیشترین غلظت آن در مغز در مرکز کنترل و مرکز هماهنگی حرکات ظریف بدن ‏ایجاد می شود و اثرات منفی روانی و جسمانی متعددی دارد. ‏‏این ماده که به ایجاد چشمان قرمز و اشتهای گاوی ( اشتهای کاذب و غیر قابل کنترل ) و ‏نشئگی شهرت دارد، باعث آسیب و ضعف حافظه کوتاه مدت، کاهش توانایی تمرکز در درک ‏موضوعات، از بین رفتن هماهنگی بدن، حواس و فعالیت‌های بدنی و احساس کند شدن گذر زمان ‏می‌گردد.‏

اثرات مصرف اخیر و تفننی حشیش:
‏-‏    افزایش ضربان قلب
- افت فشار خون و ضعیتی
– قرمزی چشمها، احساس گرسنگی ‏زیاد و خشکی دهان
‏-‏    کاهش تمرکز، توجه و قدرت شناختی
‏ ‏-‏    از بین رفتن هماهنگی بدن، حواس و رفتار حرکتی ( این موضوع در رانندگی بسیار مهم ‏است و می تواند حتی از 24 تا 50 ساعت بعد از مصرف یک سیگاری مختل بماند)
‏ ‏-‏    کاهش توانایی در انجام دستورات پیچیده و نیازمند محاسبه ذهنی
‏ ‏-‏    کاهش بازداری اجتماعی در رفتار
‏-‏    اثر بر خلق که با توجه به زمینه و استعداد ژنتیکی فرد فرق می کند از حالت سرخوشی ‏کاذب تا اضطراب شدید و حملات هراس ناگهانی  همراه با احساس ترس و بدگمانی
‏-‏    مرگ در اثر عوارض قلبی عروقی به صورت ناگهانی، به خصوص در کسانی که بدون ‏اطلاع از مشکل زمینه ای قلب خود دست به مصرف زده‌اند.‏

اثرات استفاده بلند مدت از حشیش‏
‏-‏    مصرف هر « سیگاری» از نظر خطر ایجاد سرطان ریه و دیگر مشکلات ریوی با ‏مصرف 6 تا 8 سیگار معمولی برابری می‌کند این تفاوت به علت:
1- دمای سوخت بالاتر
‏‏2- میزان قطران بیشتر تا 4 برابر
3- بیشتر ماندن دود در ریه
4- و ایجاد غلظت ‏بالاتری از کربوکسی هموگلوبین، می‌باشد.‏
‏-‏    کاهش اندازه بیضه، هورمون مردانه و تعداد اسپرم در آقایان و افزایش خطر ناباروری ‏و پریود نامنظم و تغییرات هورمونی در خانم‌ها که در هر دو جنس به کاهش توانایی ‏جنسی منجر می‌گردد.‏
‏-‏    احتمال تخریب قشر مغز به خصوص قسمت جلو پیشانی که مشمول هماهنگی‌های‏ذهنی، عاطفی رفتاری است.‏

برخلاف تصور پیشین مشخص شده که :‏
‏1ـ مصرف حشیش باعث تحمل جسمی می گردد ( برای رسیدن به اثر قبلی نیاز به ماده ‏بیشتری است)‏
‏2ـ    قطع مصرف منظم آن با ایجاد عوارض جسمی و روانی ترک مصرف همراه است.‏
‏3ـ  سندرم ترک مصرف آن همانند قطع مصرف الکل، داروهای خواب آور و اپیون ( تریاک ‏و هروئین) همراه با علائم بی قراری، بی‌خوابی، اضطراب، بی‌اشتهایی، اضطراب، ‏لرزش و تنش عضلانی می باشد.‏
‏4ـ کاهش میزان ماده در مغز افراد وابسته، همراه با رفتارهای ‏Drug‏  ‏Seeking‏  (جستجو ‏برای پیدا کردن مواد جهت مصرف مجدد) می‌باشد.‏

نکات ویژه در مورد حشیش:‏
‏-‏    مصرف حشیش با احتمال ایجاد بیماری روانی شدید در حد جنون ماندگار همراه بوده ‏است و این خطر در کسانی که وابستگان و خویشان آنان دچار اختلالات روانی هستند‏بسیار بیشتر است.‏
‏-‏    مصرف دراز مدت حشیش باعث ایجاد اختلال بی‌انگیزگی مزمن ( ‏Amotivational ‎syndrome‏ ) می‌شود و فرد نسبت به همه اهداف و آمال قبلی زندگی خود بی انگیزه‏می‌گردد، روابط اجتماعی خود را از دست می‌دهد و دچار کاهش علاقه به تلاش و ‏پیشرفت و موفقیت می‌گردد.‏
‏-‏    حتی بعد از قطع مصرف حشیش در بعضی از مصرف‌کنندگان خاطرات لحظات‏مسمومیت (توهمات و خطاهای حسی) به صورت «حملات خاطره ‏Flashbacks‏» تا سالها ادامه می‌یابد که باعث رنج و عذاب شدید و ایجاد رفتارهای ‏پرخاشگرانه و خطرات جانی در حین رانندگی شده است.

تهیه و تدوین:ماریت قازاریان