سکته مغزی در یک نگاه

مقدمه:
سکته مغزی اصطلاحی است که برای تعریف اثرات توقف خونرسانی در یک قسمت ازمغز بکار می رود. اگر قسمیت از مغز این خونرسانی محروم شود، سلولهای مغزی آسیب دیده و از بین می روند. این وضعیت باعث بروز مشکلات مختلفی برای فرد می شود و براساس اینکه کدام قسمت از مغز از خون محروم شده باشد و میزان صدمه به سلولهای مغزی چقدر باشد،شدت این مشکلات متفاوت خواهد بود.

علائم:
علائم و نشانه های اصلی سکته مغزی عبارتند از:
- احساس بی حسی ناگهانی، ضعف یا فلج در یک طرف از بدن
- اختلال ناگهانی در صحبت کردن، بریده بریده حرف زدن، اشکال در پیدا کردن کلما، اشکال در فهمیدن صحبت دیگران
- تار شدن ناگهانی چشم و اختلال در بینایی (بخصوص در یک چشم)
- سرگیجه ، گیج بودن، لرزش و عدم تعادل ، سردرد شدید

علل بروز سکته مغزی:
عوامل مختلفی باعث بروز سکته مغزی در افراد می شود که بعضی از این عوامل عبارتند از:
- بالا بودن فشار خون و عدم درمان آن
- دیابت (مرض قند)
- استعمال دخانیات
- مصرف زیاد الکل
- بعضی از انوع قرصهای ضدبارداری
- رژیم غذایی که دارای نمک، چربی زیاد یا مواد قندی زیاد باشد.
- بالا رفتن سن (سکته مغزی بیشتر در افراد بالای 55 سال رخ می دهد)
- جنسیت (مردها بیشتر از زنها احتمال بروز سکته مغزی را دارند)
- سابقه خانوادگی

تشخیص:
روش ها و آزمایشهای مختلفی وجود دارد که توسط آنها می توان نوع سکته مغزی رخ داده را شناسایی نمودن و بهترین راه درمان را برای سکته مغزیرخ داده را شناسایی نمود و بهترین راه درمان را برای آن انتخاب کرد. متداولترین روشها عبارتند از :
- اندازه گیری فشار خون
- آزمایش خون برای بررسی میزان قندخون و چربی خون
- عکسبرداری از سینه برای بررسی مشکلات قلب و سینه
- گرفتن نوار قلبی برای بررسی فعالیت و ریتم قلب
- گرفتن سی تی اسکن از مغز

درمان:
- براساس شدت سکته مغزی ، بیمار را می توان یا در بیمارستان تحت درمان قرارداد یا در خانه این کار را انجام داد. به هر حال، در روزهای اولیه بعد از بروز سکته مغزی، هدف این است که وضعیت بیمار تثبیت شود، فشار خونش کنترل گردد و از بروز عوارض دیگر پیشگیری شود.
همچنین پزشک ممکن است برای پیشگیری از وقوع یک سکته مغزی دیگر و یا درمان سایر مشکلات بیمار مثل بالا بودن فشار خون یا بالا بودن چربی خون داروهایی را تجویز نماید.

توانبخشی در مبتلایان به سکته مغزی:
بعد از بروز سکته مغزی و تثبیت وضعیت بیمار، تیم توانپزشکی برای بیمار یک برنامه توانبخشی جامع را طرح ریزی می کند تا به او کمک دوباره توانایی هایش را تا آنجا که ممکن است بدست بیاورد و بتواند به طور مستقل کارهایش را انجام دهد.
یک برنامه توانبخشی شامل روشهایی برای کمک به استادان، تعادل و حرکت به همراه هرگونه وسایل کمکی نظیر عصاء ، واکر و … و نیز روشهایی جهت رفع اختلال در صحبت کردن، غذا خوردن و انجام کارهای روزمره می باشد.
در این تیم متخصصینی چون فیزیوتراپیست ها، کاردرمانگران، گفتار درمانگران و روانشناسان بالینی حضور دارند.

پیشگیری از سکته مغزی:
- رژیم غذایی و کم کردن چربی خون: رژیم های غذایی که حاوی کلسترول کم و نمک کم می باشند می توانند به پایین نگهداشتن فشار خون در حد طبیعی کمک کنند.
- داروهای پیشگیری کننده از لخته خون: پزشکان به برخی افراد توصیه می کنند که داروهایی برای جلوگیری از لخته شدن خون که باعث سکته مغزی می شوند استفاده نمایند. یکی از این داروها آسپرین است.
- انجام تمرینات ورزشی: انجام این نوع تمرینات نه تنها باعث بهبود کیفیت زندگی می شود بلکه ممکن است از وقوع سکته مغزی پیشگیری کند. بعد از سکته مغزی نیز انجام تمرینات ورزشی در حفظ تناسب اندام و به حداکثر رساندن عملکردهای بدن از اهمیت زیادی برخوردارند.
- پایین آوردن فشار خون: بالابودن فشار خون مهمترین عامل خطر زای سکته مغزی می باشد .
حفظ فشار خون در حد طبیعی، هم برای پیگشیری از سکته مغزی بعدی ضروری است. به منظور پایین نگهداشتن فشار خون می توان از رژیم غذایی، تمرینات ورزشی و داروهای پایین آورنده فشار خون استفاده نمود.

روند بهبودی پس از سکته مغزی :
پیش بینی مدت زمانی که طول می کشد تا سکته مغزی و علائم ناشی از آن بهبود یابند بسیار مشکل است. بهبودی در هر فرد با فرد دیگر متفاوت است و بستگی به وسعت صدمات ایجاد شده در مغز و میزان سلامت فرد قبل از سکته دارد. معمولاً بعد از سکته مغزی بهبودی خیلی سریع می باشد اما بعد از مدتی سرعت آهسته تر می شود. بهبود عملکردهای بدن می تواند تا دو سال پس از سکته مغزی نیز طول بکشد.