نورجیزیک:

چندین سال است که مصرف کنندگان مواد مخدر در کشور ما با موادی آشنا شده اند که ‏آخر نام آنها (جیزک) بود مثل تمجیزک، ترجیزیک، بنجیزک، اورجیزک و … که همگی نام ‏های تجاری دارویی به نام بوپره نورفین است که به صورت قاچاق از طریق کشور ‏پاکستان وارد ایران می شود. در روزهای اول به اشتباه از این دارو به عنوان داروی ترک ‏اعتیاد استفاده می شد که به دلیل شکل تزریقی داور و استفاده از نادرست برخی از ‏پزشکان و خود درمانی که معتادان انجام می دادند اغلب افراد به این ماده معتاد شده‌اند. ‏بعلاوه اینکه در بسیاری از موارد شکل اعتیاد آنان از فرم های ساده تر مصرف ‏‏(کشیدن ـ خوردن) به شکل خطرناک اعتیاد (فرم تزریقی) تبدیل می شد به همین دلیل پس ‏از گذشت مدتی بعضی از معتادان دریافتند که به این آمپول‌ها وابسته شده‌اند بنابراین‏مصرف تزریقی آمپول را کنار گذشته مجدداً مصرف تریاک یا هرویین خود را شروع‌می‌کردند هر چند کماکان برخی از معتادان و حتی کاردرمانان غیر مطلع هنوز این روش را ‏تجویز می کنند، ولی این روش ترک با استفاده از تزریق این نوع مواد در هیچ کجای دنیا ‏مورد قبول نمی‌باشد.‏ هم اکنون حادثه بسیار خطرناک تری در جریان است با توجه به گران بودن آمپول ‏تمجیزک، گروهی از قاچاقچایان دارو در ایران اقدام به تهیه آمپولی به نام نورجیزیک ‏نموده این آمپول ها ممکن است ترکیبی از از هرویین، کراک، مورفین، به‌ویژه نورفین، ‏استرویید (کورتون) و سایر مواد غیر مجاز می باشد (با ترکیب‌های مختلف) ولی به خاطر ‏تشابه اسمی با گروه قبلی بسیاری از معتادان و حتی کادر درمان را به اشتباه انداخته‏است، در صورتی که نورجیزک تفاوت دارد.‏

به چند دلیل زیر:‏
‏1)‏    وابستگی فرد به چند دارو
‏2)‏    میزان نشئگی بالا در این نوع ماده
‏3)‏    استفاده از داروهای خطرناک مانند استروییدها در آن، این ماده مخدر با همه ‏نمونه‌های پیشین تفاوت دارد. مهمترین مشکل استرویید ها ایجاد اختلال در ‏فعالیت غددکلیوی و در نهایت بیماری کوشینگ می باشد.‏
از سوی دیگر استفاده از روش های کاملاً غیر بهداشتی در تهیه این محلول مشکلات‏زیادی را برای مصرف کننده در پی داشته است. قابل ذکر است که حداکثر نیاز بیمار به ‏داروی بوپره نورفین در 24 ساعت 3 عدد آمپول می‌باشد ولی آمپور نورجیزک به دلیل داشتن محلول هرویین هر دو الی سه ساعت بیمار نیاز به تزریق مجدد دارد.‏

عوارض تزریق نورجیزک:‏
احساس نشئگی زیاد حین مصرف تا حدود نیم ساعت و احساس خماری شدید پس از 2 ‏ساعت، گیجی، منگی، کرختی؛ تعریق شدید، احساس گرگرفتگی اندوکاردیت عفونی(‏عفونت دریچه های قلبی) پنومونی، آبسه وریدی، عفونت خون (سپیس) عفونت قارچی، ‏عفونت هایی منتقل شده از راه خون مثل هپاتیت‏C ‎‏ و ‏B‏ ،‏HIV، توهم، هذیان، پرحرفی، از ‏دست دادن تعادل در هنگام راه رفتن (ماهواره ای شدن) پوست سرخ و گل گونه، چرت ‏زدن مکرر در زمان نشئگی و خماری (همانند هرویین) بزرگ شدن شکم، افزایش فشار ‏خون، بزرگ شدن سینه ها، بی قراری و پرخاشگری، ریزش مو، جوش هایی صورت ‏‏(آکنه) اختلالات کبدی، چاقی مفرط، خط خطی شدن پوست شکم و ران (و سایر علایم ‏سندرم کوشینگ) عفونت های مکرر خطرناک و … در نهایت مرگ.‏
علایم ترک و قطع مصرف: اضطراب و افسردگی شدید، خستگی، بی خوابی، هذیان، ‏برانگیختگی، بی حالی، پرخاشگری، بی قراری، از دست دادن اشتهاء، دردهای عضلانی و ‏استخوانی، تهوع و استفراغ، اسهال، از دست دادن میل جنسی، نگرانی در رابطه با تغییرات ‏ایجاد شده در شکل ظاهری، میل به خودکشی، ولع شدید مصرف (وسوسه) و ….‏

درمان دارویی:‏
بهترین درمان برای نوع شدید آن درمان بستری و مراقبت ‏کامل از بیمار توسط کادر تخصصی، حداقل به مدت چهارده روز و پس از آن درمان ‏نگهدارنده با متادون (‏M.M.T‏) یا درمان نگه دارنده با بوپره نورفین زیر زبانی (‏B.M.T‏) ‏است نکته مهم اهمیت درمان وابستگی به استروییدها (کورتون) توسط پزشک می باشد. ‏‏(این علایم در زمانی که بیمار علایم افت عملکرد غدد فوق کلیویداشته باشد کار را بسیار سخت تر می کند) که حداقل شامل: بررسی وارض ایجاد شده ‏مانند افسردگی، اختلالات کبدی علایم ثانویه زنانه، ریزش مو، افزایش فشار خون، کوشینگ و پرخاشگری … که ‏باید درمان خاص هر کدام انجام شود.‏
لازم به ذکر است اگر مصرف کنندگان نورجیزک در ماه های اول ابتلاء جهت درمان اقدام ‏کننده با روش سم زدایی کوتاه مدت نیز قابل درمان می باشد و تعداد زیادی از این افراد ‏هم اکنون سم زدایی شده و پاک می باشند.‏

درمان های غیردارویی:‏
مشاوره و روان درمانی، خانواده درمانی، تشکیل گروه درمانی خاص بیماران نورجیزکی ‏و در نهایت معرفی به گروه های خودیاری مثل ‏N.A‏ و ‏NARANON‏ و …‏

کاهش آسیب های حاصل از سوء مصرف مواد مخدر:‏
‏1)‏    توضیح این که تزریق مواد مخدر در هر حال کار خطرناکی است و ‏احتمال آلودگی به بیماری منتقل شده از راه خون افزایش می‌یابد.
‏ ‏2)‏    روش‌های تزریق بهداشتی به بیمار آموزش داده شود. هر چند بهتر است شخص ‏از روش‌های تزریق مواد مصرف نکند.
‏ ‏3)‏    توصیه به رعایت روابط جنسی سالم و بهداشتی و استفاده از کاندوم و سایر ‏وسایل پیشگیری از انتقال عفونت‌ها.‏

تهیه و تدوین:ماریت قازاریان