استفاده از آموزش غیر مستقیم بویژه در آموزش رفتارهای صحیح برای معلولین ذهنی

کودک را در معرض رفتارهایی که میخواهید یاد بگیرد قرار دهید. او از چنین رفتار هایی تقلید خواهد کرد ،بویژه از کسانی که آنها را به عنوان الگو پذیرفته باشد.

صبوری در آموزش به کودکان معلول ذهنی
صبور بودن یکی از اصلی ترین ویژگی های یک مربی موفق است . برای موفقیت در کار آموزش، عجله و شتاب نداشته باشید زیرا ممکن است نتیجه معکوس عاید گردد صبور باشید و به کودک فرصت بدهید تا خود یاد بگیرد.
انتظار پیشرفت از کودک باید متناسب با توانایی های او

خسته نکردن کودک با تکرار و تمرین زیاد
تکرار و استمرار در آموزش یک موضوع، از جمله تکنیک هایی است که موجب تعمیق یادگیری می شود ولی برای جلوگیری از خستگی کودک معلول ذهنی بهتر است تکرار یک موضوع  یا یک مطلب به طریقی متنوع ولی مستمر و منظم انجام گیرد .یعنی یک موضوع را با استفاده از روش ها وشیوه های مختلف با کودک تمرین کنیم.

پرسش سوال هایی که کودک جواب آن را میداند
در ابتدای کار با کودک از پرسیدن سوالهایی که مطمئن هستید او پاسخ آنها را نمی داند پرهیز کنید زیرا این امر
موجب احساس  شکست و ناکامی کودک می گردد.بدیهی است که تجربه شکست و ناکامی در یادگیری،علاوه بر ایجاد حس حقارت و عدم اعتماد به نفس،سبب لطمه زدن به فرصت های بعدی یادگیری نیز می شود لذا به منظور
ایجاد اعتماد به نفس و انگیزه برای یادگیری های بعدی باید از کودک سوالهایی شود که پاسخ آنها را میداند.

استفاده از آموزش غیر مستقیم
کودک را در معرض مشاهده رفتار هایی که میخواهید یاد بگیرد قرار دهید.او از چنین رفتار هایی تقلید خواهد کرد بویژه از کسانی که آنها را به عنوان الگو پذیرفته باشد.

تعمیم
موفقیت در آموز ش بستگی به میزان استفاده از آموخته های کودک  در خارج از موقعیت  های آموزشی دارد.سعی کنید کودک آنچه را که یاد میگیرد در موقعیت های واقعی مورد استفاده قرار دهد به عنوان مثال وقتی کودک رنگها را یاد گرفت  باید از آنها در موقعیت های مختلف (انتخاب لباس ویا توصیف اشیا واسباب بازی ها )استفاده کند.
جهت کسب اطلاعات بیشتر میتوانید به کتاب”به همراه من باش از تکلم تا مدرسه” تالیف:مریم نوذران،شهلا نجفیان و حسن عابدین زاده ماسوله مراجعه نمایید.

سازمان بهزیستی کشور
معاونت امور توانبخشی
دفترامورتوانبخشی معلولین ذهنی
اصول آموزش و پرورش در معلولین ذهنی
حمیده صفری شیرزی

آموزش و پرورش معلولین ذهنی
رعایت اصول آموزش وپرورش معلولین ذهنی راه رسیدن به هدف و پرثمر تر نمودن فعالیت های آموزشی با کودکان ذهنی را تسهیل خواهد کرد. این اصول همواره باید مورد توجه قرار گرفته ودر انجام کلیه فعالیت ها رعایت گردد.

ایجاد انگیزه
انگیزه یکی از اساسی ترین اصول وشرط اولیه یادگیری محسوب میشود.وچنانچه کودک انگیزه کافی برای یادگیری نداشته باشد یادگیری صورت نمی گیرد. لذا قبل از شروع آموزش باید کودک را برای یادگیری بر انگیخت.برای ایجاد انگیزه از تکنیک های مختلف میتوان استفاده نمود متداول ترین شیوه جالب و جاذب نمودن موضوع و یا ایجاد سوال برای کودک و یا ارائه و انجام فعالیت از طریق باز میباشد.

شناخت توانایی ها و نا توانایی های کودک
تنظیم برنامه های آموزشی بر اساس توانایی های کودک سبب موفقیت او در یادگیری ی شود و تجربه موفقیت علاوه بر ایجاد اعتماد به نفس انگیزه ای قوی برای یادگیری های بعدی است. شناخت نقاط ضعف و نا توانایی های کودک به ما کمک خواهد کرد تا برای جبران و تقلیل آنها برنامه ریزی نمائیم. بدین منظور ضروری است شناخت دقیقی از کودک خود داشته باشیم.

توجه به علایق کودک
تنظیم برنامه های آموزشی بر پایه علایق و خواسته های کودک موفقیت برنامه را تضمین مینماید زیرا توجه به علایق یکی ازعمده ترین زمینه های ایجاد انگیزه می باشد.از سوی دیگر میتوان از علائق کودک برای تشویق و تقویت یاد گیری استفاده نمود بدیهی است که می توان در کودکان این علائق را ایجاد نمود.

رعایت سلسله مراتب یادگیری
بدیهی است لازمه یادگیری هر موضوع،مفهوم یا مهارتی،داشتن زمینه .به عبارت دقیقتر،یادگیری پیش نیاز های آن موضوع،مفهوم و مهارت می باشد.لذا برای اطمینان از موفقیت آمیز بودن یک فعالیت آموزشی باید مطمئن شوید که کودک زمینه های لازم را قبلا کسب کرده است.

حذف محرک های زاید از موقعیت یادگیری
غالبا دامنه توجه کودکان محدود است بویژه کودکان معلول ذهنی و این سبب می شود که اشیا و وسایل و هر آنچه که می خواهیم آموزش دهیم توجه لازم را ننماید.
برای پیشگیری از وقوع این امر ضروری است محیط آموزش بسیار ساده و به دور از وسایل زائد باشد .اگر از میز برای کار استفاده میکنیم چیز دیگری غیر از وسایل مورد نیاز برای انجام فعالیت آموزشی وجود نداشته باشد و یا اگر فعالیتها را در گوشه ای از اطاق انجام میدهیم کودک رو به دیوار بنشیند تا وسایل موجود در اطاق توجه او را به خود جلب نکند.

طولانی نبودن مدت زمان آموزش
طول مدت آموزش باید با میزان خستگی پذیری کودک تناسب داشته باشد بدیهی است برای کودکانی که زود خسته میشوند نباید زمان آموزش طولانی باشد بویژه برای کودکان معلول ذهنی.

تقویت دقت و توجه
دامنه دقت و توجه بسیاری ازکودکان بویژه کودکان معلول ذهنی  محدود میباشد با توجه به اهمیت نقش دقت در آموزش ،لازم است  آنرا تقویت نمود.برای تقویت و بسط دامنه دقت و توجه ،میتوان از وسایل بازی که برای کودک جالب بوده و از سوی دیگر انجام آن مستلزم دقت می باشد استفاده نمود.