ساماندهی کودکان خیابانی

مقدمه:
از آن جا که کودکان عامل حفظ بقای جامعه هستند و میزان رشد و بقای هر جامعه بستگی به رسیدگی و تربیت صحیح به کودکان است لذا حفظ حقوق و توسعه فردی و اجتماعی و فراهم آوردن زمینه رشد همه جانبه این گروه از جامعه از اهمیت زیادی برخوردار است و در این صورت است که کودکان می توانند مراحل کودکی خود را به سلامت طی نموده و در زمینه های مختلف اجتماعی ، تحصیلی و حرفه ای برای زندگی آینده آمادگی کامل را کسب نمایند.

اما در این بین به دلیل بروز پاره ای از مسایل و نابسامانیها ی اجتماعی و پدیده های هم چون فقر حاشیه نشینی ، نابرابری های اجتماعی ، جنگ مهاجرت و …. برخی از کودکان در جوامع از امکان ادامه روند رشد طبیعی و زندگی مثل سایر کودکان در محیط خانواده سالم باز می مانند و بناچار در شهرهای بزرگ و مکانهای پرتردد به کار و یا زندگی در خیابان رو می آورندکه این نوع زندگی آنان را در معرض مخاطرات بسیار چون سوء تغذیه ، محرومیت از تحصیل ، محرومیت از بهداشت و سلامت ، استثمار ، سوء تغذیه و مرگ قرار داده و از طرفی جامعه را نیز دچار مخاطرات و آسیبهای اجتماعی می کند.

اهداف :
اهداف اصلی : هدف اصل از اجرای این فعالیت کنترل و کاهش آسیبهای اجتماعی ناشی از کار و زندگی کودکان در خیابان می باشد.

اهداف فرعی :
- حمایت از کودکان خیابانی
- کاهش آسیب های اجتماعی وارد بر کودکان خیابانی
- ارتقاء کیفیت زندگی کودکان خیابانی و خانواده های آنان
- سالم سازی محیط زندگی در شهرها

گروه هدف :
کلیه کودکان خیابانی در کشور می باشند که واجد شرایط قید شده در بخش شرایط پذیرش این دستور العمل باشند.

تعریف کودک خیابانی:
به افراد زیر 18 سال ( اعم از دختر و پسر ) اطلاق می گردد که در شهرهای بزرگ برای ادامه بقاء خود مجبور به کار یا زندگی در خیابان هستند.

مراکز کودکان خیابانی :
به محلی اطلاق می گردد که طبق وظایف قانونی محوله کودکان خیابانی را پذیرش و نگهداری موقت آنان را حداکثر تا 20 روز بر عهده خواهد داشت . این مراکز از طریق ارائه خدماتی نظیر مددکاری اجتماعی ، معاینات بالینی ، روانپزشکی و روانشناسی و حمایتهای اجتماعی از کودک یا نوجوان و خانواده ، نسبت به فراهم آوردن هر چه سریعتر زمینه های جایگزینی و توانمند سازی آنان اقدام می نمایند و فرآیند توانمند سازی کودک خیابانی و خانواده وی را از طریق ارائه خدمات تخصصی و حمایتی به انجام می رساند .

روند اجرا :
1- مراجعه و پذیرش
2- ارزیابی و ارائه خدمات
3- ترخیص
4- پیگیری پس از ترخیص

پذیرش :
- خود معرف
- ارجاع از واحدهای خدمات اجتماعی سیار
- ارجاع از مراجع قضایی و انتظامی
- ارجاع از سایر نهاد های دولتی و غیر دولتی

شرایط پذیرش :
الزامیست کلیه گروههای کودکان یا نوجوان خیابانی جهت پذیرش کمتر از 18 سال سن داشته باشند
- ایرانی باشند
- کودکان خیابانی اتباع بیگانه خود معرف در صورت مراجعه پذیرش گردیده و در صورت ارائه کارت اقامت دائم و یا اجازه نامه موقت دارای مدت معتبر نسبت به ارائه خدمات به آنها اقدام می گردد. در غیر این صورت به اداره اتباع بیگانه ارجاع می گردند.
- پذیرفته شده گان باید دارای معرفی نامه از مراجع قضایی باشند .
- کودکان خیابانی دارای اختلالات روانی اعتیاد ، عقب ماندگی ذهنی ، بیماران جسمی نیازمند به دریافت خدمات فوری در صورت مراجعه یا ارجاع ، به مراکز ذیربط ارجاع می گردند .

خدمات تخصصی :
- خدمات مددکاری اجتماعی
- خدمات روانشناسی
- خدمات بهداشتی و درمانی

ترخیص :
ترخیص کودکان خیابانی از مرکز با نظر تیم تخصصی به یکی از صورتهای زیر انجام می پذیرد :
- بازگشت به خانواده
- ارجاع به مراکز نگهداری میان مدت و کوتاه مدت
- ارجاع به سایر قسمتهای سازمان بهزیستی جهت دریافت خدمات مورد نیاز

پیگیری پس از ترخیص :
به منظور جلوگیری از بروز مجدد مشکل برای کودک یا نوجوان می بایست پس از ترخیص وی سایر اقدامات تیم تخصصی ، تا حصول کامل فرآیند سازی انجام می پذیرد.